הרשמה לניוזלטר | اشترك للنشرة  

פרסומים אחרונים | الإصدارات الأخيرة

ליצירת קשר | للاتصال معنا

המרכז לחקר הרב תרבותיות והמגוון

האוניברסיטה העברית, הר הצופים

ירושלים 9190501

مركز أبحاث التعدديّة الثقافيّة والتنوّع

الجامعة العبرية، جبل المشارف

القدس 9190501

972.2.5494950

diversity@mail.huji.ac.i

 

 

           

           

רנא אסעיד رنا إسعيد

aaa

רנא אסעיד

رنا إسعيد

ביה״ס לעבודה סוציאלית ולרווחה חברתית ע״ש פואל ברוואלד  

كلّيّة العمل الاجتماعيّ والرفاه الاجتماعيّ على اسم باول بروبالد

נושא המחקר | موضوع البحث

התנועה האסלאמית כספקית שירותי רווחה בחברה הפלסטינית בישראל.

الحركة الإسلاميّة كمزوّدة لخدمات الرفاه في المجتمع الفلسطينيّ في إسرائيل.

תקציר המחקר | ملخص البحث

בשנים האחרונות חוקרים רבים החלו להתעניין במקומה של הדת באספקת השירותים החברתיים במדינות במזרח התיכון, והחלו להפנות זרקור אל הדת, כמרכיב משמעותי האמון הן על עיצוב המדיניות והן על יישומה. המחקר הנוכחי ממשיך מסורת מתהווה זו תוך שימוש במקרה של התנועה האסלאמית בישראל בשני פלגיה; הצפוני והדרומי. הדיון על שירותים חברתיים הן בחברה הפלסטינית בישראל בכלל והן המסופקים על ידי התנועה האסלאמית בפרט, לא יכול להיות מנותק מהדיון על מערכת הרווחה הישראלית. בכלל, מערכת הרווחה הישראלית חוותה תהליכי האטה משמעותיים באספקת שירותים חברתיים במיוחד בשנות האלפיים, ובפרט מערכת הרווחה מדירה ומפלה באופן מוסדי קבוצות אוכלוסייה מוחלשות, ביניהן בולטת האוכלוסייה הפלסטינית בישראל. יש הטוענים כי התנועה סיפקה את השירותים במקומות שבהם נכשלה המדינה, או כאלטרנטיבה לשירותים קיימים.

המחקר הנוכחי שואף לשרטט תמונה המתארת את ההתפתחות ההיסטורית של התנועה האסלאמית כספקית שירותים חברתיים בחברה הפלסטינית בישראל, תוך כדי בחינת הגורמים שהביאו להתפתחות אותם שירותים ובחינת המושג ״קהילה עצמאית״ שהגו מנהיגי התנועה האסלאמית הצפונית כמטריית גג הכוללת השירותים החברתיים של התנועה.

 

ازداد في السنوات الأخيرة اهتمام الكثير من الباحثين في مسألة مكانة الدين في توفير الخدمات الاجتماعيّة في الدول في الشرق الأوسط، وبدأ الباحثون بتسليط الضوء على الدين، كمكوّن هامّ مسؤول عن تصميم السياسات وتطبيقها. يواصل البحث الحاليّ التقليد المتكوّن من خلال استخدام حالة الحركة الإسلاميّة في إسرائيل بشقّيها: الشماليّ والجنوبيّ. النقاش بخصوص الخدمات الاجتماعيّة في المجتمع الفلسطينيّ داخل إسرائيل خاصّة، وفي إسرائيل عامّة، والتي توفّرها الحركة الإسلاميّة خصوصًا، لا يمكنه أن يكون منفصلًا عن منظومة الرفاه في إسرائيل. بصورة عامّة، شهدت منظومة الرفاه الإسرائيليّة تباطؤًا كبيرًا في توفير الخدمات الاجتماعيّة وبالذات في سنوات الألفين، وخاصّة منظومة الرفاه التي تقصي الفئات السكّانيّة الضعيفة وتنتهج التمييز الممأسس بحقّها، ويبرز من بينها السكّان الفلسطينيّون في إسرائيل. هناك من يدّعي بأنّ الحركة وفّرت الخدمات في المواقع التي أخفقت فيها الدولة، أو كبديل عن الخدمات القائمة.

يهدف البحث الحاليّ إلى رسم صورة تصف التطوّرات التاريخيّة للحركة الإسلاميّة كمزوّدة للخدمات الاجتماعيّة في المجتمع الفلسطينيّ في إسرائيل، من خلال معاينة العوامل التي أدّت إلى تطوّر تلك الخدمات واختبار مصطلح " المجتمع العصاميّ" الذي صاغه قادة الحركة الإسلاميّة الشماليّة كمظلّة تشمل الخدمات الاجتماعيّة للحركة.